Dewanagari: Pabidaan ralatan

1.463 bita ditambahkan ,  9 tahun yang lalu
tidak ada ringkasan suntingan
s (clean up)
{{Infobox Writing system
Aksara '''Devana-gari''' atawa aksara '''Dewanagari''' (matan bahasa Sansekerta: "kuta dewa") adalah sabuah janis aksara nang berasal matan India hagian utara.
|name=Devanāgarī
|sample=Rigveda MS2097.jpg
|caption=Manuskrip [[Rigveda]] dalam Devanāgarī (awal abad ka-19)
|type=[[abugida]]
|languages=[[Daptar bahasa di India|Babarapa bahasa]] di [[India]], tamasuk [[Bahasa Sansakarta|Sansakarta]], [[Bahasa Hindi|Hindi]], [[Bahasa Marathi|Marathi]], [[Bahasa Pahari|Pahari]] (Garhwali wan Kumaoni), [[Bahasa Nepali|Nepali]], [[Bahasa Bhili|Bhili]], [[Bahasa Konkani|Konkani]], [[Bahasa Bhojpuri|Bhojpuri]], [[Bahasa Magahi|Magahi]], [[Bahasa Kurukh|Kurukh]], [[Nepal Bhasa]], [[Bahasa Sindhi|Sindhi]] wan [[Bahasa Kashmir|Kashmir]]. Bahanu diguna'akan gasan manulis atawa mantarjamahkan [[Bahasa Sherpa|Sherpa]]. Bahari diguna'akan gasan manulis [[Bahasa Gujarati|Gujarati]].
|time=1200 M–damini
|region=India wan Nepal
|fam1=[[Abjad Proto-Sinaitik]]
|fam2=[[Abjad Pinisia]]
|fam3=[[Abjad Aram]]
|fam4=[[Tulisan Brāhmī|Brāhmī]]
|fam5=[[Tulisan Gupta|Gupta]]
|fam6=[[Tulisan Nāgarī|Nāgarī]]
|sisters=[[Tulisan Sharada|Sharada]], [[Tulisan Nāgarī Timur|Nāgarī Timur]]
|children=[[Tulisan Gujarāti|Gujarati]]<br />[[Tulisan Moḍī|Moḍī]]<br />[[Tulisan Ranjana|Ranjana]]<br />[[Canadian Aboriginal syllabics]]<ref>Andrew Dalby (2004:139) Dictionary of Languages</ref>
|unicode = [http://www.unicode.org/charts/PDF/U0900.pdf U+0900–U+097F] and [http://www.unicode.org/charts/PDF/UA8E0.pdf U+A8E0–U+A8FF]
|iso15924=Deva
}}
AksaraTulisan '''Devana-gari''' atawa aksara '''Dewanagari''' (matan bahasa SansekertaSansakerta: "kuta dewadiwa") adalah sabuah janis aksaraskrip nang berasalbaasal matan India hagianpalih utara.
 
AksaraTulisan ini mancungul matan aksaratulisan Brahmi danwan mulai dipergunakandiguna'akan pada abad keka-11.
 
AksaraTulisan ini tautama dipergunakandiguna'akan hagan manuliskanmanulisakan [[bahasa Hindi]] danwan [[bahasa SansekertaSansakarta]]. NamunTagal perluparlu diberidibari sedikitsa'ikit catatan di sinisia, bahasa SansekertaSansakarta kada mutlak ditulis manggunakanmangguna'akan aksaratulisan ini tagal ginjua lawan barandak aksaratulisan lainnya, antara lain aksaratulisan-aksaratulisan Nusantara.
 
== DaftarDaptar aksaratulisan ==
{| {{prettytable}}
|+ Vokal (''Swara'')
|-----
!Tulisan
!Aksara
!BentuknyaBantuknya lawan konsonan [k]
!Alihabjad
!Alihaksara
!IPA
!ContohCuntuh dalam bahasa IndonesiaBanjar
|-----
| <font size="+1"> अ </font> || प (mandiri) || a || a || k''a''bel
|-----
| <font size="+1"> आ </font> || पा || ā || ɑ || k''a''rtonrtun
|-----
| <font size="+1"> इ </font> || पि || i || ɪ ||
| <font size="+1"> ऊ </font> || पू || ū || u || k''u''rma
|-----
| <font size="+1"> ऋ </font> || पृ || ṛ || r̩ || bp''er''katmak
|-----
| <font size="+1"> ॠ </font> || पॄ || ṝ || rː̩ ||
| <font size="+1"> ऍ </font> || पॅ || candra e || ||
|-----
| <font size="+1"> ऎ </font> || पॆ || e pendekhandap || ||
|-----
| <font size="+1"> ए </font> || पे || e || e || lélpént''é'' t
|-----
| <font size="+1"> ऐ </font> || पै || ai || ai atau ɛ || rampan''ai''
|-----
| <font size="+1"> ऑ </font> || पॉ || o (terbukatabuka) || ||
|-----
| <font size="+1"> ऒ </font> || पॊ || || ||
|-----
| <font size="+1"> ओ </font> || पो || o (takancing) || aʊ atauatawa o || s''o''p
|-----
| <font size="+1"> औ </font> || पौ || au (panjang) || ɔ || rant''au''
|-
!Vokal
!BentukBantuk ''sandhangan'' lawan aksaratulisan [r]
|-
| <font size="+1">उ</font> || <font size="+1">रु</font>
|+ Tanda-tanda diakritik lainnya
|-
!Abjad
!Huruf
!Ngaran
!Pungsi
!Fungsi
|-
| '''प'''् || [[wirama|wirāma]] (विराम) || gin disambat ''halant'' (हलन्त) dalam [[bahasa Hindi]], "membunuhmambunuh" vokal pada konsonan nang manyangganya
|-
| '''एँ''' || candrabindu (चन्द्रबिन्दु) || manyangaukanmanyangawakan vokal
|-
| '''प'''ं || anuswāra (अनुस्वार) || manyangaukanmanyangawakan vokal atawa mambariakan konsonan sangau setelahlimbah vokal (biasanya [n])
|-
| '''एः''' || wisarga (विसर्ग) || [h] pada posisi akhiruncit
|-
| '''फ'''़ || nukta (नुक्ता) || digunakandiguna'akan gasan kata-kata pinjamaninjaman
|-
| '''एऽ''' || awagraha (अवग्रह) || gasan mamparpanjang vokal
|+ Konsonan (''Wyañjana'')
|-----
!Tulisan
!Aksara
!Alihabjad
!Alihaksara
!IPA
!Contoh dalam bahasa IndonesiaBanjar
|-----
| <font size="+1"> क || k || k || ''k''atak
| <font size="+1"> ध || dh || d̪<sup>ɦ</sup> ||
|-----
| <font size="+1"> न || n || n || ''n''amaini
|-----
| <font size="+1"> प || p || p || ''p''apaudak
|-----
| <font size="+1"> फ || ph || p<sup>h</sup> ||
|-----
| <font size="+1"> ब || b || b || ''b''alonalun
|-----
| <font size="+1"> भ || bh || b<sup>ɦ</sup> ||
|-----
| <font size="+1"> म || m || m || ''m''amaamai
|-----
| <font size="+1"> य || y || j || ''y''akuzaaitu
|-----
| <font size="+1"> र || r || ɾ ||
|-----
| <font size="+1"> ल || l || l || ''l''akuangkar
|-----
| <font size="+1"> ळ || y (hanya dalam [[bahasa Marathi]]) || j ||
| <font size="+1"> ह || h || h ||
|-----
| <font size="+1"> क़ || q (gasan kata-kata pinjaman matan bahasa ArabArap) || q ||ArabArap ''q''albu
|-----
| <font size="+1"> ख़ || x || x || kh (gasan kata-kata pinjaman matan bahasa ArabArap)
|-----
| <font size="+1"> ग़ || ġ (r uvular) || ʀ ||
|-----
| <font size="+1"> ज़ || z (gasan kata-kata pinjaman Persia dan ArabArap) || z || ''z''éro
|-----
| <font size="+1"> ड़ || ṛ ([[retrofleks]]) || ɽ ||
|+ Bilangan
|-----
!Abjad
!Huruf
!Alihabjad
!Alihaksara
|-----
| <font size="+1"> ० || 0
|+ Simbol lain
|-----
!Abjad
!Aksara
!Ngaran
!Pungsi
!Fungsi
|-----
| <font size="+1"> । || danda (डण्डा) || . (akhiruncit kalimat)
|-----
| <font size="+1"> ॥ || double danda || penandapananda akhiruncit sebuahsabuah rima pada puisi
|-----
| <font size="+1"> ॐ || Ôm || simbol sakral [[Hindu]]
|}
 
== AksaraAbjad nang Lain ==
 
* श्र = shra
* क्त = kta
 
== Rujukan ==
{{reflist}}
 
== PranalaTautan luar ==
 
== Pranala luar ==
* [http://www.omniglot.com/writing/devanagari.htm Aksara Devanagari di Omniglot]
 
[[Category:AksaraSistim panulisan|Dewanagari]]
[[Category:Bahasa SanskertaSansakarta]]